Banc Datblygu Cymru Cyf
Cylch Gorchwyl 2026
Adolygwyd gan y Pwyllgor Archwilio a Risg: 27.04.2026
Adolygwyd a chymeradwywyd gan y Bwrdd: 28.04.2026
1. CYFANSODDIAD
1.1 Mae Grŵp Banc Datblygu Cymru (“y Grŵp”) yn cynnwys Banc Datblygu Cymru Cyf (“y Cwmni”), ynghyd â’i is-gwmnïau uniongyrchol ac anuniongyrchol a rhai partneriaethau cyfyngedig.
1.2 Mae Bwrdd Banc Datblygu Cymru Cyf (“y Bwrdd”) wedi sefydlu pwyllgor o’r Bwrdd o’r enw’r Pwyllgor Archwilio a Risg (“y Pwyllgor”).
2. PWRPAS
2.1 Prif bwrpas y Pwyllgor yw sicrhau bod unrhyw sicrwydd a ddarperir gan y Bwrdd i randdeiliaid allanol yn ddigonol, yn ddibynadwy ac yn ddilys, ac yn cael ei gefnogi gan sicrwydd priodol gan reolwyr.
2.2 Mae’r Pwyllgor yn cyflawni ei bwrpas drwy ymgymryd â’r dyletswyddau a amlinellir yn adrannau 10 i 17 isod.
3. AELODAETH A PHRESENOLDEB
3.1 Penodir aelodau’r Pwyllgor gan y Bwrdd ar argymhelliad y Pwyllgor Penodiadau, ac mewn ymgynghoriad â Chadeirydd y Pwyllgor. Bydd penodiadau am hyd at dair blynedd, gyda’r posibilrwydd o ymestyn am hyd at ddau gyfnod pellach o dair blynedd, ar yr amod bod annibyniaeth yn cael ei chynnal. Bydd pob aelod yn Gyfarwyddwyr Anweithredol Annibynnol (NED), ac bydd gan o leiaf un aelod brofiad ariannol a chyfrifyddu diweddar a pherthnasol.
3.2 Ni fydd Cadeirydd y Bwrdd na’r Prif Weithredwr yn aelodau o’r Pwyllgor.
3.3 Oni bai bod cyfarfod preifat yn cael ei alw, bydd y Prif Weithredwr, y Prif Swyddog Ariannol, y Prif Swyddog Risg, cynrychiolydd Llywodraeth Cymru, ac Archwilwyr Mewnol ac Allanol y Grŵp yn mynychu cyfarfodydd.
3.4 Bydd y Bwrdd yn penodi Cadeirydd y Pwyllgor, a fydd yn NED annibynnol ac fel arfer wedi gwasanaethu ar y Pwyllgor am o leiaf 12 mis. Yn absenoldeb y Cadeirydd, bydd aelod NED yn cadeirio. Ni fydd Cadeirydd y Bwrdd yn Cadeirydd y Pwyllgor.
3.5 Gall y Pwyllgor wahodd unigolion eraill i fynychu i ddarparu gwybodaeth, heb hawl pleidleisio.
3.6 Caiff pob aelod wybodaeth lawn am fusnes y cyfarfodydd, hyd yn oed os nad ydynt yn gallu mynychu.
3.7 Disgwylir lefel briodol o wybodaeth ariannol ymhlith aelodau’r Pwyllgor, gyda phrofiad o lywodraethu corfforaethol fel arfer yn hanfodol.
4. YSGRIFENNYDD
4.1 Bydd Ysgrifennydd y Cwmni (neu enwebai) yn gweithredu fel ysgrifennydd y Pwyllgor ac yn sicrhau bod gwybodaeth yn cael ei darparu’n brydlon.
5. CWORWM
5.1 Y cworwm fydd dau aelod. Bydd cyfarfod sydd wedi’i gynnull yn briodol ac â chworwm yn bresennol yn gallu ymarfer pwerau’r Pwyllgor.
6. AMLDER CYFARFODYDD
6.1 Bydd y Pwyllgor yn cyfarfod o leiaf dair gwaith y flwyddyn.
6.2 Bydd Cadeirydd y Pwyllgor yn cydgysylltu’n rheolaidd â rhanddeiliaid allweddol ar faterion llywodraethu.
7. RHYBUDD O GYFARFODYDD
7.1 Caiff cyfarfodydd eu galw gan Ysgrifennydd y Cwmni ar gais y Cadeirydd neu aelod.
7.2 Bydd rhybudd, agenda a phapurau ategol yn cael eu dosbarthu o leiaf pum diwrnod gwaith ymlaen llaw.
8. COFNODION
8.1 Cedwir cofnodion llawn o bob cyfarfod.
8.2 Dosbarthir cofnodion drafft a rhai cymeradwy i aelodau’r Pwyllgor a’r Bwrdd fel bo’n briodol.
9. YMGYSYLLTU Â CHYFRANDEILIAID
9.1 Bydd Cadeirydd y Pwyllgor yn mynychu’r Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol ac yn ymateb i gwestiynau cyfranddalwyr.
10. DYLETSAWDDAU CYFFREDINOL
10.1 Bydd y Pwyllgor yn cyflawni’r dyletswyddau hyn ar draws y Cwmni a’i is-gwmnïau.
11. ADRODDLWYD ARIANNOL
Bydd y Pwyllgor yn:
- Adolygu polisïau cyfrifyddu a newidiadau iddynt
- Adolygu dulliau a dyfarniadau rheolwyr
- Sicrhau cydymffurfiaeth â safonau cyfrifyddu
- Sicrhau bod yr Adroddiad Blynyddol yn deg, cytbwys a dealladwy
- Argymell cymeradwyaeth y datganiadau ariannol
- Monitro cyhoeddiadau ariannol
- Adolygu cynnwys yr Adroddiad Strategol a datganiadau llywodraethu
12. ARCHWILIO ALLANOL
Bydd y Pwyllgor yn:
- Goruchwylio perthynas â’r Archwilwyr Allanol
- Asesu annibyniaeth a gwrthrychedd
- Adolygu cynlluniau archwilio a chanlyniadau arolygiadau FRC
- Cymeradwyo cynllun archwilio a deunyddiaeth
- Argymell ailbenodiadau
- Monitro cydymffurfiaeth foesegol
- Asesu effeithiolrwydd archwilio
12.2 Bydd cyfarfod blynyddol yn cael ei gynnal heb reolwyr.
12.3 Bydd canfyddiadau archwilio a llythyrau cynrychiolaeth yn cael eu hadolygu.
13. LLYWODRAETHU A RHEOLI RISG
Bydd y Pwyllgor yn:
- Adolygu effeithiolrwydd rheolaethau mewnol a systemau risg
- Monitro prosesau llywodraethu’r Bwrdd
- Adolygu cynlluniau cydymffurfiaeth
- Derbyn sicrwydd gan reolwyr
- Adolygu datgeliadau ESG a chynaliadwyedd
14. ARCHWILIO MEWNOL
Bydd y Pwyllgor yn:
- Adolygu effeithiolrwydd Archwilio Mewnol
- Cymeradwyo’r cynllun archwilio mewnol
- Monitro ymateb rheolwyr
- Cynnal cyfarfodydd heb reolwyr
- Adolygu trefniadau caffael gwasanaethau archwilio mewnol
15. UNIONDEB A THRYCHESTRWYDD
Bydd y Pwyllgor yn:
- Goruchwylio trefniadau codi pryderon (whistleblowing)
- Adolygu prosesau atal twyll
- Monitro cydymffurfiaeth gyfreithiol ac foesegol
- Adolygu cofrestri rhoddion, buddiannau a threuliau
16. ADRODD
16.1 Bydd Cadeirydd y Pwyllgor yn adrodd i’r Bwrdd ar ôl pob cyfarfod.
16.2 Gall y Pwyllgor wneud argymhellion i’r Bwrdd.
16.3 Bydd yn adrodd o leiaf unwaith y flwyddyn i’r pwyllgor perthnasol yn y llywodraeth.
16.4 Bydd gwaith y Pwyllgor yn cael ei ddisgrifio yn yr Adroddiad Blynyddol.
17. GORUCHWYLIO CHWYRBID GWYBODAETH (WHISTLEBLOWING)
17.1 Bydd Cadeirydd y Pwyllgor yn gweithredu fel Hyrwyddwr Chwythu’r Chwiban.
17.2 Bydd y Pwyllgor yn sicrhau bod systemau’n:
- Ganiatáu codi pryderon yn gyfrinachol
- Sicrhau ymchwiliadau annibynnol
- Sicrhau gweithredu priodol
- Cael eu hadolygu’n flynyddol
17.3 Bydd yn goruchwylio hyfforddiant ac ymwybyddiaeth.
18. MATERION ERAILL
Bydd y Pwyllgor yn:
- Adolygu ei berfformiad a’i gylch gorchwyl yn flynyddol
- Sicrhau hyfforddiant priodol i aelodau
- Sicrhau mynediad at adnoddau digonol
19. AWDURDOD
19.1 Mae’r Bwrdd wedi dirprwyo pwerau i’r Pwyllgor.
19.2 Gall y Pwyllgor ofyn am unrhyw wybodaeth angenrheidiol gan staff.
19.3 Gall gael cyngor proffesiynol annibynnol drwy Ysgrifennydd y Cwmni ar gost y Cwmni.
Cod Llywodraethu Corfforaethol FRC
https://www.frc.org.uk/library/standards-codes-policy/corporate-governance/uk-corporate-governance-code/
Canllawiau FRC ar Bwyllgorau Archwilio
https://media.frc.org.uk/documents/Guidance_on_Audit_Committees_April_2016.pdf
Canllawiau FRC ar Reoli Risg, Rheolaeth Fewnol ac Adrodd Ariannol a Busnes Cysylltiedig
https://media.frc.org.uk/documents/Guidance_on_Risk_Management_Internal_Control_and_Related_Financial_and_Business_Reporting_September.pdf
Deddf Cwmnïau 2006
https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2006/46/contents
Rheoli Arian Cyhoeddus Cymru
https://www.llyw.cymru/rheoli-arian-cyhoeddus-cymru
Directors Statutory Duties Under CA2006
