Mae prosiect adfywio mawr sy'n trawsnewid ystâd hanesyddol yng nghanol Caerfyrddin yn ganolfan economaidd a chymunedol ffyniannus, wedi cael hwb gan fenthyciad o £750,000 gan Gronfa Buddsoddi Hyblyg Cymru, a reolir gan Fanc Datblygu Cymru.
Mae Parc Dewi Sant, dan arweiniad tîm sydd â hanes cryf o gyflawni cynlluniau tebyg, wedi treulio'r ddwy flynedd ddiwethaf yn dod â bywyd newydd i'r ystâd 38 erw, a oedd ar un adeg yn hen ysbyty iechyd meddwl. Gweledigaeth hirdymor y cwmni yw gwneud y mwyaf o botensial y safle eiconig, sydd â 22 o adeiladau, trwy greu llety masnachol o ansawdd uchel wrth gefnogi gwasanaethau sy'n canolbwyntio ar y gymuned.
Bydd y buddsoddiad diweddaraf yn cefnogi Cam 2 o raglen ailddatblygu, sy'n atgyweirio ac uwchraddio adeiladau, y mae rhai ohonynt wedi'u rhestru, gan ryddhau lle i fwy o denantiaid symud i'r ystâd. Er ei fod wedi'i ddosbarthu fel prosiect datblygu, mae llawer o Gam 2 eisoes ar y gweill ac mae cyfran sylweddol o'r gwaith wedi'i gwblhau ar amser ac o fewn y gyllideb, gan leihau'r risg o ran cyflawni a rhoi hyder yn y rhaglen gyffredinol.
Ers caffael y safle, mae Parc Dewi Sant wedi denu 60 o denantiaid newydd, gan ddod â chyfanswm y deiliaid sydd bellach yn seiliedig ar yr ystâd i 80. Mae'r tenantiaid yn cynnwys Prifysgol Abertawe, Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda, Cyngor Sir Caerfyrddin, Heddlu Dyfed Powys, Space to Breathe, meithrinfa Lilliwenfach Nursery, CFK Gym, Meddygfa Parc, Dewi Sant Dental, Hwbod+Gym a'r The Independent General Practice. Mae'r cymysgedd unigryw hwn o denantiaid wedi creu cymysgedd o sefydliadau cyhoeddus a phreifat ac wedi helpu i sefydlu'r safle fel canolfan sy'n tyfu ar gyfer gwasanaethau cymunedol a chyflogaeth.
Mae'r prosiect yn cael ei arwain gan y cyfranddaliwr mwyafrifol a'r cyfarwyddwr Mark Andrews, datblygwr profiadol iawn sy'n arbenigo mewn trosi adeiladau rhestredig sy'n gyfrifol am nifer o ddatblygiadau eiconig ledled Cymru. Mae Parc Dewi Sant yn fusnes teuluol; mae Mark yn gweithio ochr yn ochr â'i ferched Izzy a Polly Andrews, sydd ill dau yn allweddol i gyflawni'r prosiect hwn.
Mae'r safle'n cael ei reoli'n llawn gan Savills ac mae wedi'i gynllunio i gefnogi gwerth cymdeithasol ac economaidd. Mae Lucy Cummings, Arweinydd Menter Gymdeithasol a Busnes Newydd ar gyfer Parc Dewi Sant, wedi bod yn gatalydd wrth ddod â sefydliadau dan arweiniad y gymuned i'r ystâd. Bellach mae 14 o sefydliadau elusennol/buddiannau cymunedol â phresenoldeb parhaol yn cyflawni gwasanaethau hanfodol i'r gymuned a llawer mwy gan ddefnyddio desgiau poeth a lle gweithgareddau Chanolfan Byw'n Dda Sir Gaerfyrddin. Mae tua 700 o bobl yn defnyddio'r safle i gael mynediad at wasanaethau cymunedol am ddim bob mis. Mae Parc Dewi Sant hefyd wedi neilltuo rhan o'r tiroedd i'r gymuned.
Mae'r ystâd hefyd yn elwa o gymwysterau amgylcheddol cryf, gan gynnwys 500 o baneli solar, goleuadau LED wedi'u huwchraddio a bydd pwyntiau gwefru cerbydau trydan newydd yn cael eu gosod yn fuan, gan adlewyrchu ymrwymiad parhaus i gynaliadwyedd wrth i'r adfywio ehangach barhau.
Dywedodd Mark Andrews, cyfarwyddwr Parc Dewi Sant: “Mae hon yn ystâd eiconig gyda photensial enfawr ac rydym yn falch o’r cynnydd rydym wedi’i wneud dros y ddwy flynedd ddiwethaf i’w throi’n rhywle sy’n gweithio i Gaerfyrddin a’r gymuned ehangach. Mae dod â thenantiaid newydd i’r safle yn hanfodol ar gyfer cynaliadwyedd hirdymor, ond felly hefyd mae creu canolfan wirioneddol ar gyfer gwasanaethau sy’n gwella bywydau pobl. Mae’r gefnogaeth gan Fanc Datblygu Cymru wedi ein galluogi i gadw momentwm y tu ôl i Gam 2, gan weithio gyda chontractwyr lleol yr ydym yn ymddiried ynddynt ac adeiladu ar yr hyn yr ydym eisoes wedi’i gyflawni ar amser ac o fewn y gyllideb. Mae’r broses wedi bod yn glir, yn adeiladol ac yn syml, ac mae wedi ein helpu i symud yn gyflym o’r cynllun i’r cyflawni.”
Arweiniwyd y fargen ar gyfer Banc Datblygu Cymru gan Clare Sullivan, rheolwr rhanbarthol a Sally Phillips, swyddog buddsoddi gweithredol. Dywedodd Sally: “Mae Parc Dewi Sant yn enghraifft gref o adfywio a wneir gyda phwrpas. Mae Mark Andrews a’r tîm ehangach yn dod â hanes profedig o ailddatblygu cymhleth, ac mae’r cynnydd a wnaed eisoes ar y safle yn rhoi hyder yn y broses o gyflawni Cam 2. Mae’r ystâd wedi dod yn gartref yn gyflym i gymysgedd cynyddol o denantiaid a gwasanaethau hanfodol, tra hefyd yn darparu cefnogaeth ystyrlon i’r trydydd sector a’r gymuned ehangach. Bydd ein buddsoddiad o Gronfa Buddsoddi Hyblyg Cymru yn helpu i adeiladu ar y momentwm hwnnw ac yn cefnogi effaith economaidd a chymdeithasol barhaus y safle yng Nghaerfyrddin.”
Gan edrych ymlaen, mae Parc Dewi Sant yn archwilio cyfleoedd pellach i wneud y mwyaf o botensial hirdymor yr ystâd, gan gynnwys trafodaethau ynghylch cyfleusterau ychwanegol sy'n canolbwyntio ar y gymuned a darpariaeth gwasanaethau newydd, a fyddai'n cael eu datblygu yn unol â'r galw a'r dull datblygu graddol.
Mae Cronfa Buddsoddi Hyblyg Cymru gwerth £500 miliwn yn cefnogi busnesau Cymru gyda thelerau hyd at 15 mlynedd. Mae benthyciadau, cyllid mesanîn, a buddsoddiadau ecwiti ar gael o £25,000 i £10 miliwn.
