Mae Egni Cydweithredol Cyfyngedig (Egni Co-op), y sefydliad ynni cymunedol sy'n datblygu gosodiadau solar ar doeau, wedi sicrhau benthyciad o bron i £1.4 miliwn gan Fanc Datblygu Cymru i gyflawni tua 2MW o brosiectau solar newydd sy'n eiddo i'r gymuned ar doeau ledled Cymru.
Bydd y buddsoddiad o £1.4 miliwn o Gronfa Ynni Lleol y Banc Datblygu yn cefnogi adeiladu a chomisiynu gosodiadau ffotofoltäig solar (a adwaenir yn gryno yn y diwydiant fel PV) newydd ar doeau ar safleoedd gan gynnwys ysgolion ac adeiladau cyhoeddus, gan helpu i leihau costau ynni, lleihau allyriadau carbon a chynhyrchu buddion cymunedol hirdymor.
Disgwylir i'r prosiect gynhyrchu tua 1.9 GWh o drydan adnewyddadwy bob blwyddyn, gyda thua 65 y cant yn cael ei ddefnyddio'n uniongyrchol ar y safle gan yr adeiladau cynnal. Mae prosiectau solar Egni presennol wedi arbed dros £1m mewn costau trydan hyd yn hyn ar gyfer y safleoedd, gan helpu sefydliadau i ailfuddsoddi arian yn ôl mewn cymunedau lleol.
Bydd y buddsoddiad hefyd yn cefnogi contractwyr a chyflenwyr sydd wedi'u lleoli yng Nghymru tra’n cyfrannu at dargedau lleihau carbon ar yr un pryd. Dros oes yr asedau, disgwylir i'r gosodiadau leihau allyriadau carbon tua 4,500 tunnell.
Mae'r cyllid wedi dod o'r Gronfa Ynni Lleol, menter a gefnogir gan Lywodraeth Cymru a reolir gan Fanc Datblygu Cymru, sy'n darparu cyllid datblygu a chyfalaf i brosiectau ynni adnewyddadwy, carbon isel a dan arweiniad y gymuned, sydd wedi'u cynllunio i ddarparu manteision economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol. Chwaraeodd Paul Cowley, Rheolwr Technegol, rôl bwysig wrth greu’r cais gwreiddiol.
Mae Egni Co-op, a sefydlwyd ac a reolir gan Awel Aman Tawe (AAT), wedi dod yn un o sefydliadau solar cymunedol blaenllaw'r DU ar gyfer toeau, ar ôl gosod mwy na 5MWp o solar ar doeau ar draws dros 100 o safleoedd yng Nghymru. Mae'r sefydliad wedi codi mwy na £5 miliwn trwy gynnig cyfranddaliadau cymunedol ochr yn ochr â chefnogaeth flaenorol gan y Banc Datblygu a Llywodraeth Cymru.
Wedi'i leoli yn Hwb y Gors yng Nghwmgors, Castell-nedd Port Talbot, sefydlwyd Awel Aman Tawe ym 1998. Mae mwy na 1,500 o bobl bellach yn aelodau o'i gwmnïau cydweithredol ynni adnewyddadwy.
Fel cwmni cydweithredol dielw sydd wedi'i strwythuro'n gyfreithiol, mae Egni yn ail fuddsoddi gwargedion mewn gweithgaredd cymunedol ac addysgol sy'n gysylltiedig ag ynni adnewyddadwy ac ymwybyddiaeth o'r hinsawdd. Mae hyn yn cynnwys cyflogi Swyddog Addysg sy'n gweithio gyda'r plant ar brosiectau addysg ynni ac ariannu platfform data ynni, Energy Sparks , sy'n helpu ysgolion a disgyblion i ddeall a lleihau'r defnydd o ynni yn well.
Jenny Carlisle, Rheolwr Datblygu yn Egni Co-op:
“Mae’r buddsoddiad hwn yn hynod bwysig oherwydd ei fod yn galluogi sefydliadau cymunedol fel ein un ni i barhau i gyflawni prosiectau ynni adnewyddadwy ar raddfa ystyrlon ledled Cymru.
“Mae’r gosodiadau hyn yn lleihau allyriadau carbon, yn gostwng costau trydan ar gyfer ysgolion ac adeiladau cyhoeddus, ac yn creu budd hirdymor i’r gymuned. Yn bwysig, mae’r gefnogaeth sydd ar gael trwy Gwasanaeth Ynni Llywodraeth Cymru a Banc Datblygu Cymru yn gwneud y math hwn o fuddsoddiad ynni cymunedol ar raddfa fawr yn hygyrch mewn ffordd a fyddai fel arall yn anodd iawn i sefydliadau fel ein un ni.
“Rydym yn falch bod y prosiectau hefyd yn cefnogi addysg, cadwyni cyflenwi lleol ac ymwybyddiaeth ehangach o amgylch ynni adnewyddadwy a gweithredu ar yr hinsawdd. I ni, mae ynni cymunedol wedi bod yn fwy na chynhyrchu trydan erioed. Dylai hefyd greu gwerth parhaol i gymunedau lleol.”
Dywedodd Nicola Griffiths, Uwch Swyddog Portffolio ym Manc Datblygu Cymru:
“Mae Egni Co-op eisoes wedi dangos beth all ynni cymunedol ei gyflawni yng Nghymru, gan gyflawni un o’r portffolios mwyaf o brosiectau ynni adnewyddadwy sy’n eiddo i’r gymuned yn y DU tra’n cynhyrchu effaith economaidd, gymdeithasol ac amgylcheddol pendant ar yr un pryd.
“Mae’r buddsoddiad hwn yn dangos sut y gall y Gronfa Ynni Lleol helpu sefydliadau i gyflwyno prosiectau uchelgeisiol sy’n lleihau allyriadau carbon, yn cefnogi economïau lleol ac yn creu buddion hirdymor i gymunedau. Mae gwaith Egni yn enghraifft gref o sut y gall ynni cymunedol gyfuno gweithredu amgylcheddol ag addysg a pherchnogaeth leol wrth ddangos dull graddadwy ac effeithiol o’r trawsnewidiad i sero net.”
Mae Cronfa Ynni Lleol gwerth £12.5 miliwn yn cael ei hariannu gan Lywodraeth Cymru drwy'r gyfarwyddiaeth newid hinsawdd, ynni a chynllunio. Mae benthyciadau hyd at £2 filiwn ar gael gyda thelerau hyd at 20 mlynedd ar gyfer grwpiau cymunedol, mentrau cymdeithasol, modelau perchnogaeth leol a busnesau bach a chanolig.
